|
جـــــزيـــــره قشـــــــم........ بزرگترين و با استعدادترين جزيره در خليج فارس آشنايى با جزيره قشم > جغرافياى طبيعى > خليج فارس
خليج فارس
خليج فارس با مساحت 225000 کيلومترمربع، عرضهاى متفاوت دارد. کمترين عرض آن 180 کيلومتر و بيشترين عرض آن 300 کيلومتر است.
طول خليج فارس از دهانه اروندرود تا تنگه هرمز 900 کيلومتر است.
عمق آبهاى خليج فارس بهطور متوسط در شرق بين 50 تا 80 متر و در غرب حدود 10 تا 30 متر است. ژرفترين نقطه خليج فارس گودالى است به عمق 93 متر که در 15 کيلومترى جنوب جزيره تنب بزرگ واقع شده است.
خليج فارس از مراکز مهم صيد ماهى و مرواريد است و در کف آن تودههاى وسيع مرجانى ديده مىشود.
به علت ادامه طبقات نفتخيز زاگرس به سمت جنوب، در لايههاى زيرين خليج فارس منابع مهم نفت و گاز وجود دارد که بخش بزرگى از آن به بهرهبردارى رسيده است.
به علت پهناى کم تنگه هرمز، جزر و مد خليج فارس هميشه اندکى عقبتر از جزر و مد درياهاى آزاد صورت مىگيرد.
تنـــــــگه هــــرمــــز
تنگه هرمز يکى از مهمترين راههاى آبى جهان است. اين تنگه، ارتباط 900 کيلومتر راه آبى جنوب کشور را به آبهاى آزاد جهانـ از طريق درياى عمانـ ميسر مىسازد.
تنگه هرمز نزديک به 55 کيلومتر عرض دارد و عميقترين نقطه آن (در شمال جزيره مسندام) 182 متر است.
موقعيت جغرافيايى قشم
اين جزيره از شمال به شهر بندرعباس، مرکز بخش خمير و قسمتى از شهرستان بندر لنگه، از شمالشرقى به جزيرهى هرمز، از شرق به جزيرهى لارک، از جنوب به جزيرهى هنگام و از جنوب غربى به جزاير تنب بزرگ و کوچک و بوموسى محدود مىگردد. فاصله جزيرهى قشم (از بندر قشم) تا بندرعباس 8/10 مايل (20 کيلومتر)، تا بندر هرمز 72/9 مايل (18 کيلومتر)، جزيره لارک (تا مرکز دهستان لارک) 85/4 مايل (9 کيلومتر)، تا جزيره بوموسى 01/88 مايل (163 کيلومتر) و جزيره تنب بزرگ 55/61 مايل (114 کيلومتر) است.
نزديکترين بندر در ساحل اصلى کشور به جزيرهى قشم، بندرعباس است که فاصله آن تا محل سربندر قشم 8/10 مايل دريايى (20 کيلومتر) است. نزديکترين فاصله اين جزيره به ساحل اصلى کشور، در دماغهى شمالى جزيره، در محل بندر لافت (در جزيرهى قشم) تا آبادى پل، مرکز دهستان خمير (در ساحل اصلى کشور) که فاصله آن در حدود يک مايل دريايى (1800 متر) بوده و در آينده محل احداث پل خليج فارس خواهد بود. جزيرهى قشم در شمال داراى دماغههاى قشم، لافت و باسعيدو و در جنوب دماغه ديرستان است.
مساحت جزيره
مساحت جزيره 1491 کيلومترمربع، حدود 5/2 برابر دومين جزيره بزرگ خليج فارس يعنى بحرين است.
طول جزيره از بندر قشم، تا بندر باسعيدو در انتهاى جزيره را در منابع مختلف بين 100 تا 130 کيلومتر تخمين زدهاند و بيشتر روى طول 115 و 120 کيلومتر تکيه شده است. در گزارش توجيهى اجراى قانون تعاريف، طول سراسرى جزيرهى قشم را 120 کيلومتر ذکر کردهاند. عرض جزيره، در نقاط مختلف متفاوت بوده و بهطور متوسط داراى سه عرض: کم (بين طبل و سلخ)، زياد (بين لافت کهنه و شيب دراز) و متوسط (در منطقه اسکان) است.
با اين وجود، عرض متوسط جزيره قشم را 11 کيلومتر مىتوان محسوب داشت.
قسمت وسيعى از کرانههاى شمالى جزيره با جنگل دريايى حرا، که افزون بر 150 کيلومترمربع است، پوشيده شده است. به اين ترتيب، جزيره قشم نه تنها بزرگترين جزيره خليج فارس شمرده مىشود بلکه با وسعتى افزون بر 1500 کيلومترمربع، از 23 کشور بزرگتر است و از جمله: 5/2 برابر بحرين، 5/2 برابر سنگاپور، 5/2 برابر سانمارينو، 5/1 برابر هنگکنگ، 5 برابر مالديو و 70 برابر ماکائو است.
زمين شناسى قشم
بر اساس شواهد تکتونيکى و رسوبشناسى، مىتوان قشم را بخشى از جنوب زاگرس در نظر گرفت. شباهت ظاهرى و همچنين هماهنگى در امتداد تاقديسهاى بزرگ جزيره قشم با تاقديسهاى زاگرس، خود شاهدى بر اين موضوع است.
تأثير گنبد نمکى کوه نمکدان بر بخش غربى جزيره کاملاً هويدا بوده و تغييرات مورفولوژيکى و تکتونيکى عمدهاى را بر اين بخش از جزيره ايجاد کرده است.
|
